• 18 stycznia 2022

Czy syndrom ITB zwany również kolanem biegacza jest rzeczywiście spowodowany tarciem, a jego przyczyną jest napięte ITB?
Czy powinniśmy się rozciągać i wałkować pianę, czy może chodzi o trening pośladków?
Odpowiemy na te i inne często zadawane pytania w tym obalającym mity wpisie na blogu!

Przede wszystkim chcielibyśmy podziękować Lizzie Marlow, która na naszejpierwszej

konferencji Physiotutors wygłosiła fantastyczne przemówienie na temat zespołu ITB. Ten wpis jest w zasadzie wykładem Lizzie w pigułce z kilkoma uwagami od nas tu i tam. Przyjrzyjmy się więc mitowi numer 1:

1) Zespół ITB jest jedynym źródłem bocznego bólu kolana.

Po pierwsze, zespół ITB jest z pewnością najczęstszą przyczyną bólu kolana bocznego, którego częstość występowania szacuje się na 12% wszystkich urazów związanych z bieganiem. Istnieją jednak inne przyczyny, które mogą powodować ból w bocznej części kolana. Typowe oznaki i objawy zespołu ITB to nasilenie bólu podczas biegania w dół lub po wąskich ścieżkach oraz wzrost objętości treningu. Jeśli pacjent zgłasza ból po stronie tylnej, należy wziąć pod uwagę tendinopatię ścięgna mięśnia dwugłowego dalszego kości udowej. W przeciwieństwie do zespołu ITB, tendinopatia bicepsa nasila się podczas biegu pod górę, jest gorsza przy większych prędkościach, ale poprawia się po rozgrzaniu.

Ponadto, należy wziąć pod uwagę ból rzepki, który jest bardzo powszechny u biegaczy. PFPS zwykle nasila się przy obciążonym zginaniu, chodzeniu po schodach lub po długotrwałym siedzeniu - nazywany również objawem Kina. Wreszcie, patologia łąkotki bocznej lub wczesna choroba zwyrodnieniowa stawów może być przyczyną bólu u biegaczy regularnie biegających po twardych nawierzchniach, którzy zgłaszają ból przy głębokim przysiadzie lub skręceniu kolana. Jest to częstsze u pacjentów powyżej 40 roku życia. W tej grupie może występować nawet sztywność poranna.
Podsumowując: Zespół ITB nie jest jedyną przyczyną bocznego bólu kolana.

2) Zespół ITB jest spowodowany tarciem i ocieraniem o kaletkę podkolanową na nadkłykciu bocznym kości udowej.

Godin et al. (2017) - Rycina 1. Cadaveric specimen demonstrating the fiber orientationof the
proximal and distal iliotibial band fibers (Kaplanfibers
) in a right knee. FCL, więzadło
poboczne
strzałkowe; ITB,
pasmo iliotibialne; PLT, ścięgno mięśnia podkolanowego.

Pierwotnie, koncepcja zespołu ITB zakładała, że ITB przeskakuje nad nadkłykciem bocznym kości udowej. Dochodzi do tego przy około 30 stopniach zgięcia, kiedy ITB zmienia kierunek działania siły z wyprostu kolana na zgięcie lub odwrotnie. Jednakże Fairclough i współpracownicy (2006) wykazali, że w rzeczywistości pod pasmem biodrowo-piszczelowym nie ma żadnej naturalnej torebki stawowej. Co więcej, ci sami autorzy (2007) wykazali, że pasmo biodrowo-piszczelowe jest zakotwiczone do dalszej części kości udowej przez włókniste pasma, co uniemożliwia tarcie w kolanie. Odczucie "migotania", które zgłaszają biegacze, jest raczej iluzją ruchu, który powstaje w wyniku zmiennego napięcia przednich i tylnych włókien ITB podczas zgięcia kolana. Ale czym w takim razie jest ITBS? Autorzy uważają, że podczas zgięcia kolana pasmo przesuwa się przyśrodkowo w wyniku rotacji wewnętrznej kości piszczelowej, która uciska poduszkę tłuszczową znajdującą się pod ITB na nadkłykieć. Przy wyproście ITB ponownie przesuwa się bocznie. Nadmierna kompresja poduszki tłuszczowej może wywołać reakcję zapalną, która może być generatorem nocycepcji w ITBS.

3) Zespół ITB spowodowany napiętym ITB

Po pierwsze: Skąd wiemy, czy ITB jest napięte? Wspominaliśmy o tym wcześniej na naszym kanale, ale badania Willetta i wsp. (2016) wykazały, że test Obera nie jest miarodajnym testem na skrócenie ITB.

Zamiast tego, mierzy on raczej skrócenie torebki stawu biodrowego. Jedyne co mamy do "zdiagnozowania" zespołu ITB to testy prowokacyjne, takie jak test Renne'a i Nobel Compression, które możecie obejrzeć poniżej:

4) Rozciąganie i rolowanie pianki są skutecznymi metodami leczenia zespołu ITB

.

W badaniu przeprowadzonym przez Seebera i wsp. (2020) przyjrzano się sztywności pasma ITB. Stwierdzili oni, że ITB może wytrzymać znaczne siły i jest w zasadzie nierozciągliwe. Co więcej, stwierdzili, że faktycznie pęka przy około 80 kilogramach napięcia. Z tego powodu autorzy doszli do wniosku, że rozciąganie kliniczne prawdopodobnie nie doprowadzi do długotrwałego wydłużenia pasma.

Seeber et al. (2020): Wartości obciążenia i odkształcenia bezwzględnego dla poszczególnych próbek

W tym samym czasie ITB jest często rolowane pianką w gabinetach fizjoterapii i na siłowniach na całym świecie. Jednakże, oczekiwanie, że rolowanie pianką zniszczy zrosty lub wydłuży pasmo ITB jest nierealistyczne. Patrząc na to z biomechanicznego punktu widzenia, kompresja bez rozciągania nie może prowadzić do wydłużenia. To, co może być możliwe, to rozciąganie mięśni, które przyczepiają się do ITB, ale znowu omówiliśmy ograniczenia rozciągania na wydłużenie mięśni w innym filmie. To, co stretching prawdopodobnie osiąga, to zwiększona tolerancja bólu na rozciąganie w krótkim okresie czasu. Co badanie Wilhelm et al. (2017) stwierdził, że mięsień tensor fascia latae jest rzeczywiście zdolny do wydłużenia w odpowiedzi na kliniczne rozciąganie w przeciwieństwie do ITB, ale wzywają do przyszłych badań, aby zobaczyć, czy faktycznie występuje trwałe wydłużenie. Nasze przewidywania są takie: prawdopodobnie nie stwierdzą żadnego trwałego wydłużenia. Bylibyśmy bardzo zaskoczeni, gdyby było to inne w TFL w porównaniu do innych mięśni.

Wreszcie, jeśli założymy, że ITBS jest spowodowany nadmiernym uciskiem, a nie tarciem, to wszystkie te podejścia doprowadziłyby tylko do dalszego podrażnienia płata tłuszczowego pod ITB. Więc te zabiegi prawdopodobnie pogarszają ITBS.

5) Wszystko jest w pośladkach

Jak więc leczyć ITBS? Ogólnym zaleceniem jest wzmocnienie pośladków w celu zmniejszenia przywodzenia bioder, a tym samym zmniejszenia nacisku na ITB.
Zależy to w dużej mierze od pacjenta: O ile istnieją pacjenci z pogłębioną koślawością, którzy z pewnością skorzystają ze wzmocnienia bioder, o tyle drugą grupą wykazującą ITBS są zazwyczaj mężczyźni z koślawością kolan.

W tej grupie, trening bioder może nie być tak skuteczny jak w grupie 1. Ponadto, badanie przeprowadzone przez Willy i wsp. (2012) wykazało, że trening pośladków nie zmienia biomechaniki.

W przypadku biegaczy, wszystko sprowadza się do połączenia biomechaniki biegu, błędów treningowych i deficytów nerwowo-mięśniowych.

Aby dowiedzieć się więcej na temat postępowania z kontuzjowanymi biegaczami, w tym początkowej rehabilitacji, zarządzania obciążeniem, treningu siłowego i ponownego treningu biegowego, sprawdź nasz kompleksowy kurs rehabilitacji biegowej online z dostępem do wszystkich informacji związanych z rehabilitacją kontuzji biegowych.

Wielkie dzięki za przeczytanie!

Na zdrowie,

Kai

Referencje:

Godin JA, Chahla J, Moatshe G, Kruckeberg BM, Muckenhirn KJ, Vap AR, Geeslin AG, LaPrade RF. A comprehensive reanalysis of the distal iliotibial band: quantitative anatomy, radiographic markers, and biomechanical properties. The American journal of sports medicine. 2017 Sep;45(11):2595-603.

Fairclough J, Hayashi K, Toumi H, Lyons K, Bydder G, Phillips N, Best TM, Benjamin M. The functional anatomy of the iliotibial band during flexion and extension of the knee: implications for understanding iliotibial band syndrome. Journal of Anatomy. 2006 Mar;208(3):309-16.

Fairclough J, Hayashi K, Toumi H, Lyons K, Bydder G, Phillips N, Best TM, Benjamin M. Is iliotibial band syndrome really a friction syndrome? Journal of Science and Medicine in Sport. 2007 Apr 1;10(2):74-6.

Seeber GH, Wilhelm MP, Sizer Jr PS, Guthikonda A, Matthijs A, Matthijs OC, Lazovic D, Brismée JM, Gilbert KK. THE TENSILE BEHAVIORS OF THE ILIOTIBIAL BAND-A CADAVERIC INVESTIGATION. International journal of sports physical therapy. 2020 May;15(3):451.

Wilhelm M, Matthijs O, Browne K, Seeber G, Matthijs A, Sizer PS, Brismée JM, James CR, Gilbert KK. Deformation response of the iliotibial band-tensor fascia lata complex to clinical-grade longitudinal tension loading in-vitro. International journal of sports physical therapy. 2017 Feb;12(1):16.

Willett GM, Keim SA, Shostrom VK, Lomneth CS. An anatomic investigation of the Ober test. The American journal of sports medicine. 2016 Mar;44(3):696-701.

Willy RW, Davis IS. The effect of a hip-strengthening program on mechanics during running and during a single-leg squat. Journal of orthopaedic & sports physical therapy. 2011 Sep;41(9):625-32.




Top